Moeder zijn

Moeder zijn is:

• Honger hebben, een appel voor jezelf schillen en een vierde afstaan als je jongste dochter uitroept: “Oh! Mag ik een stukje van jouw appel?”
• Je sportschoenen uitlenen aan je zoon, als hij voor de sportdag van de school klaagt dat de zijne wat beginnen te knellen en vaststellen dat hij intussen jouw maat heeft, terwijl zijn eerste wankele pasjes je nog helder voor de geest staan.
• Met plezier een jurkje in elkaar zetten dat je nooit zelf zal dragen.
• Vuile kindersokken uit en onder de zetel plukken.
• …

Maar ook een fractie voelen van wat de moeder van dochterliefs klasgenootje nu moet voelen, nu haar zoon na een aanrijding in een kunstmatige coma in het ziekenhuis ligt. In mijn hoofd brand ik al twee dagen een kaarsje.

Zonder titel

Al vind ik het niet nodig dat het uitgezonden wordt op televisie en al voel ik me een voyeur, toch ben ik aan het kijken naar de begrafenis van de kinderen in Lommel. Ik voel me er ongemakkelijk bij en vraag me af of het dat nu is wat die ouders diep in hun hart willen. Een begrafenis met militairen die weg marcheren, een hele hoop politici, escortes, politie, veel protocol en stijf gedoe, veel mensen die je niet kent, weten dat heel de natie meekijkt/mee kan kijken. Het duurt, duurt, duurt,… Het maakt alles zo wezenloos, zo afstandelijk, zo stijf. De intimiteit is weg. Misschien gaat het aan die mensen voorbij, zijn ze in hun onnoemelijke verdriet meegesleept in wat er boven hun hoofden heen werd geregeld en georganiseerd. Of misschien is dit hen aangeraden, zeggen hulpverleners, rouwdeskundigen, dat dit goed is. Of misschien willen ze dit wel en geeft het veel steun. Ik weet het niet. Het heeft ook geen belang. Maar het is vreemd om het te zien gebeuren. Dan ebt dat vreemde gevoel wat weg als ik de koning en koningin, met achter hen de burgemeester, de ouders zie begroeten, de mooie symboliek zie, Scala hoor, teksten hoor voorlezen,… Het is wat het is. Moge dit iedereen die het nodig heeft troost bieden.

Flarden

Nu mijn schrijfsels niet meer automatisch ook op een andere blog verschijnen, durf ik de gedachten publiceren die de laatste dagen in me opkwamen:

• Wat een enorm litteken moeten de kinderen die het overleefd hebben de rest van hun leven meedragen…
• Dat moet toch pijnlijk en moeilijk zijn voor de partners van de chauffeurs, nu de vraag naar de oorzaak van het ongeval steeds luider klinkt en het woord ‘menselijke fout’ soms valt…
• Knap hoe Peter Van Velthoven de pers telkens te woord staat: sereen, de juiste intonatie, het juiste ritme, de juiste woordkeuze, met veel respect en medeleven voor de ouders…
• Niet te geloven dat kranten foto’s van de kinderen publiceren. Ik hoorde Liesbeth Van Impe, hoofdredacteur van het Nieuwsblad zich verdedigen in Reyers Laat. Ze zei dat ze op de redactie 2-3 uur hadden gediscussieerd over het al dan niet plaatsen van die foto’s op de voorpagina. Dat je daar zolang over moet discussiëren geeft toch al aan dat het héél gevoelig ligt en dat je het beter niet zou doen. Wie zou het je kwalijk nemen als je het niet zou doen? En wie kan je kwetsen als je het wel doet? Simpele afweging. Toch?
•  Geweldig hoe Eric Le Soir, traumapsycholoog, Liesbeth Van Impe in Reyers Laat haar vet gaf.
• Waarom moeten huilende, radeloze, wanhopige mensen worden gefilmd? Wie heeft daar een boodschap aan? Kunnen we het ons misschien niet voorstellen zonder die beelden?
• Lauwke Vandendriessche leek zich ongemakkelijk te voelen bij wat ze aan het doen was, toen ze voor Radio 1 verslag uitbracht vanuit Zwitserland.
• Prachtig hoe de hulpverlening georganiseerd is. Teams die psychologische bijstand verlenen. Psychologen die op de school aanwezig zullen zijn tot het einde van het schooljaar.
• Op momenten als deze wil ik met manlief kunnen praten. Geen goeie timing om nu in het buitenland te zitten.
• Al die witte kistjes in die grote hangar, wat een ingrijpend beeld.
• Hoe moeilijk moet dat zijn, om die kistjes op je schouder te tillen en door die erehaag te dragen.
• Een warme, empathische, stijlvolle premier gezien en gehoord, die zijn politieke masker liet vallen.
• Beatrix komt niet naar de herdenkingsdienst. Zou het haar niet erg zwaar vallen, nu haar eigen zoon in coma ligt na een zwaar ski-ongeval?
• Ik hoop dat mensen dit verwerkt krijgen, al vraag ik me af hoe je het verlies van je kind ooit kan verwerken.
• Een minuut stilte is zo anders met de juiste mensen om je heen.

Nu even niet

Vandaag geen mening bij mij. Het ‘Wijvenweekproject‘ is vandaag niet aan mij besteed.
Mijn gedachten dwalen voortdurend af naar het vreselijke ongeval in Zwitserland. Het bange afwachten van de ouders, de hopeloosheid, het verdriet, de onmacht. Ik kan me voorstellen hoe het voelt, zo snel mogelijk bij je kind willen zijn, willen weten of je kind leeft of niet, willen weten hoe het eraan toe is, het willen vastpakken, troosten, opvangen. En dan moet je wachten, wachten, wachten. Zwitserland is zo dichtbij en toch ben je daar niet in een uurtje. Zelfs niet met een vliegtuig. We beschikken over gsm’s, e-mail, satellieten en toch zit je uren in onzekerheid, kan niemand je vertellen wat je wil horen. Of net niet wil horen. Of misschien heb je zekerheid, maar de mensen naast je nog niet. Al die dingen gaan door mijn hoofd. Ik zie de tunnel, weet dat ik hem ken, want we rijden er elk jaar door, al jaren intussen. Ik ken de streek, de efficiëntie en betrokkenheid van de Zwitsers. Ik hoor en lees de reacties op de nieuwszenders en websites. En ik voel vooral verdriet.
Vandaag dus geen mening bij mij. Nu even niet.

En de wereld draait door

Sinds april gaat het niet goed met mij. Ik ben teruggekomen van vakantie met een klomp op mijn maag. En die klomp ligt er nog steeds. Oh, ik maak plezier, hoor. Ik geniet van een avondje uit. Ik kan lachen. Ik functioneer. Ik werk. De ene dag met plezier, de andere dag wat tegen mijn zin. Ik praat. Ik luister. Ik heb een communiefeest georganiseerd. Verjaardagsfeestjes. We zijn gaan kamperen in de zomer. Het nieuwe schooljaar is gestart. Kortom, de wereld draait door en ik draai mee. Maar die klomp op mijn maag blijft daar liggen. Soms is hij klein en voel ik hem nauwelijks. Soms wordt hij groot en weegt hij zwaar. Ik praat daar niet over. En wil er ook niet over praten. Want wat valt er te zeggen? Die klomp gaat daar de rest van mijn leven liggen. Een klomp van angst en bezorgdheid. Twee gevoelens die ik nooit in mijn leven gekend heb. Ja, eventjes, toen mijn vader in coma lag, maar toen hij 10 dagen later overleden is, kwam er verdriet voor in de plaats, en dat is met de jaren gesleten, zoals ik verwacht had. Nu zit ik met gevoelens die niet slijten. Die wat wegebben en weer opflakkeren. Angst en bezorgdheid om mijn dochter. Om mijn relatie met haar. Om haar relatie met anderen. Ik doe het met haar niet goed als moeder. Ik weet dat, ik voel dat. Ik weet dat ik dingen anders zou moeten doen. Geduldiger, warmer, liever. En ik merk elke dag dat dat zo moeilijk lukt. De bobijn is af. Het is op. Nee, ik ben niet depressief. Absoluut niet. Ik ben moe. Verdrietig. Eenzaam. Leeg. Soms toch. Soms ook niet. En de klomp, die blijft daar liggen. En vreet langzaam al mijn energie weg.

Triestige muziek is nergens goed voor

En toen rolden de tranen plots over mijn wangen. Zonder reden. Of misschien om heel veel redenen. Omdat ik nog nooit zo bang ben geweest. En boos. En teleurgesteld, geërgerd, machteloos. Maar vooral bang. Bang omdat het alleen maar erger lijkt te worden en misschien niet meer goed zal komen. Omdat ik het niet meer recht lijk te kunnen trekken. Ik ben moe. Moe van het zoeken, proberen, vallen en weer opstaan. Moe van het uitleggen en tijdens mijn uitleg al merken dat het niet helemaal overkomt zoals ik zou willen en beseffen dat niemand, behalve mijn man, kan weten wat het is, hoe het is. En dat hoeft natuurlijk ook niet, dat verwacht ik ook niet, maar dat geeft soms een ontzettend eenzaam gevoel. Ik wil ook niet klagen. Ik wil voortdoen, niet zeuren, lachen en zeggen dat alles goed gaat. Maar ik ben moe. Moe van dat meedraaien. Elke dag opnieuw proberen. En opnieuw en opnieuw en opnieuw. Terwijl er in se niets verandert. En we keer op keer tegen muren botsen. Hoeveel veerkracht moet een mens hebben?

Oma

Net geen honderd is ze geworden, mijn oma. Gisteren ingeslapen na een herseninfarct een week geleden.

Koekebrood. Stutjes. Echte boter. Overheerlijke rosbief. Gehaktballen. Pannenkoeken gebakken en nadien nog eens in de pan met boter gelegd, zodat ze doordrongen waren van het vet. Vieze, oude cuberdons uit de kast in de woonkamer, die alleen werd gebruikt als er bezoek was. Porto. Tafelbier. De weinig gebruikte zetels die altijd een beetje naar stof roken. De visput waar mijn broer ooit ingevallen is. De boom met tot op de grond hangende takken. De fruitbomen tegen de muur. Blauw met witte serviesstukken. Kookpotten die ik sinds mijn huwelijk in mijn kast heb staan. Envelopjes met centen op Kerstmis. Haar stevige handtas, met een knip bovenaan, op haar schoot geklemd. Haar afkeuring als ik weer zwanger was. De oude naaimachine op het kleine kamertje waar ik eigenlijk af moest blijven. Haar opmerkingen dat ik een speldje in mijn haar moest doen. Een foto van mezelf bij mijn eerste communie, tegen haar borst geklemd. De eeuwige gesprekken over geld. Ontevredenheid. Bitterheid. Klagen. Ongelukkig zijn. Aandacht willen. Kerstfeesten. De middernachtsmis. Haar lange grijze haar in een wrong gedraaid. Haar schuifelende manier van gaan. Me leren éénentwintigen. Breien. Haar trouwfoto. De foto met het viergeslacht. De vakanties naar Spanje. Frans praten aan tafel om ons Frans te leren. De serviceflat. Verlies. Achteruitgang. En nu het einde.

Dag oma. Het ga je goed.

Een donkere dag

Wat ik gehoopt had nooit mee te maken in mijn werk, maakte ik vandaag toch mee. Zucht. Om één of andere reden komt dit gedicht van Alice Nahon nu in me op. Het heeft jaren aan de deur van mijn kamer thuis gehangen en ik vind het nog altijd mooi en op één of andere manier troostend.

‘t Is goed in ‘t eigen hert te kijken
Nog even vóór het slapen gaan,
Of ik van dageraad tot avond
Geen enkel hert heb zeer gedaan

Of ik geen ogen heb doen schreien,
Geen weemoed op een wezen lei;
Of ik aan liefdeloze mensen
Een woordeke van liefde zei.

En vind ik in het huis mijns herten,
Dat ik één droefenis genas,
Dat ik mijn armen heb gewonden
Rondom één hoofd, dat eenzaam was…;

Dan voel ik op mijn jonge lippen,
Die goedheid lijk een avondzoen…
‘t Is goed in ‘t eigen hert te kijken
En zó z’n ogen toe te doen.

Koud

Vanavond las ik hier over dit. Een verschrikkelijk verhaal. Waarvan ik het koud krijg. Letterlijk koud. Dat zo’n verhaal, en het zal bijlange niet het enige zijn, mogelijk is in zo’n welvarend land.

Zonder titel

Daarnet zat ik nog met een half oog naar ‘De hobbykok’ te kijken, terwijl ik intussen probeerde te werken. Nu zit ik gefascineerd en geëmotioneerd te luisteren naar het verhaal van Marie-Rose Morel. Hoe kan iemand zo moedig en zo sereen en zo open haar verhaal doen? En niet reageren op de soms irritante theatrale zuchten en handgebaren van la Goedele, die trouwens bij momenten onecht op me overkomt, al leeft ze ook wel echt mee. En moeten ze zo’n zwaar gesprek nu echt onderbreken voor de “broodnodige boodschappen” zoals Goedele dat noemt? Dat komt zo respectloos over.
En toen ze vertelde dat ze briefjes aan het maken was voor de belangrijke momenten in het leven van haar kinderen, de gemene, flauwe vraag van Naegels: “Wie gaat die briefjes beheren? Uw ex-man?” terwijl iedereen weet dat zij en haar ex op voet van oorlog leven. Zó flauw.

Chapeau, Marie-Rose. En veel sterkte.